| Ιωνική Φιλοσοφία – Αναξίμανδρος | |
Ένα δεύτερο σημείο είναι και τούτο, δηλαδή τα γραπτά κείμενα του Αναξίμανδρου τα οποία διασώθηκαν, δεν σχηματίζουν θεόρατες συστηματικές βιβλιοθήκες. Θλιβερά σπαράγματα και λείψανα μιας πανάρχαιας ιστορίας αποτελούν άλλα με πλήρη και ακέραια κι άλλα όχι νοήματα. Αλλά το μειονέκτημα τούτο, δηλαδή της φοβερής καταστροφής των πρωτοτύπων είτε από εμπρησμούς το πιθανότερο, είτε από σεισμούς και τις άλλες φυσικές καταστροφές από τις οποίες απωλέσθησαν ακόμη και τεράστιες βιβλιοθήκες, όπως η Ανεπανάληπτη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας μαζί με το Ελληνομουσείο της (αργότερα θα μας απασχολήσει αυτή η κοσμοϊστορική βιβλιοθηκοκαταστροφή). Επανερχόμεθα όμως στη φιλοσοφική Ιωνία αφού υποσχεθούμε ότι αργότερα θα δείξουμε ερευνητικό ενδιαφέρον για την Αιγυπτοελληνική φιλοσοφία με επίκεντρο τη δεύτερη Αθηναϊκή Αλεξάνδρεια.
Γύρω στα 580 π. Χ. κάνει στην Ελληνοαποικιακή Μίλητο την εμφάνισή της η πρώτη Εγκυκλοπαίδεια του πολιτισμένου γένους των ανθρώπων! Αυτή τη συνέταξε και την κυκλοφόρησε ο ίδιος ο Αναξίμανδρος. Τι περιείχε; Απλές και στοιχειώδεις εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες περί γενέσεως, αναπτύξεως και φθοράς των βασικών στοιχείων της φύσεως με επίκεντρο το Ύδωρ (που να ‘σουνα να δεις με το νερό τι γίνεται σήμερα). Για το έργο αυτό το Αναξιμάνδρειο έχουμε πολύτιμες πληροφορίες από τον Ιστοριοδίφη περιηγητή και ιστορικό σχολιαστή Διογένη το Λαέρτιο, ο οποίος βραχύλογα διασώζει την ιστορικοφιλολογική πληροφορία ότι : «ο Αναξίμανδρος ο μεγάλος φυσιοδίφης και συγγραφέας στο έργο του φιλοτεχνεί σοβαρή έκθεση φυσικών και ιστορικών κεφαλαίων περί Ανέμων και Υδάτων». Ο Αναξίμανδρος μαζί με το διδάσκαλό του Θαλή και τον μετέπειτα συνάδελφό του Αναξιμένη πέρα από το ότι, έχουν χαρακτηριστεί από τους μελετητές της Ιστορίας της Φιλοσοφίας, ως φυσιοδίφες και φυσιοκράτες της Ιωνίας φιλόσοφοι. Έχουν επίσης χαρακτηρισθεί ως αναγωγικοί διανοούμενοι για τον προφανή λόγο πως από τα φυσικά φαινόμενα οδηγούν τη σκέψη και το στοχασμό τους με κέντρο και αντικείμενο τα «υπέρτην φύσιν συμπαντικά φαινόμενα» γι’ αυτό και φιλόσοφοι του «Απειροστικού σύμπαντος» «φυσιοκράτες φυσιολόγοι» γράφουν ότι είναι πολύτιμη η συνεισφορά της Ιωνικής Σκέψεως.
Η χωρίς μύθους απομυθοποιημένη σκέψη (όπως αναγνωρίζει ο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς, ο πρώτος θεωρητικός του απειροστικού λογισμού του 17ου αιώνα) και για να εννοήσουμε πληρέστερα την πρωτοποριακή υφή και ουσία της Ιωνικής σκέψεως με απόληξη την έρευνα του Συμπαντικού Κόσμου θέλουμε να επισημάνουμε το γεγονός ότι πολύ αργότερα η Σωκρατική Σχολή δεν παράγει Συμπαντική Φιλοσοφική Σκέψη αλλά μονάχα Ηθική συμπεριφορά και τούτο γιατί αποκαθήλωσε με την ενδοκόσμια διαλεκτική, ως εργαλείο, τη Συμπαντική Ιωνική Αστροφυσική και φιλοσοφία σε θέματα ανθρώπινης, επίγειας και οριζόντιας ηθικής συμπεριφοράς, καλοκάγαθης ανθρώπου προς ανθρωποεπικοινωνίας. Έτσι ο Σωκρατισμός προετοίμασε Προδρομικά, ξεχέρσωσε, ξεπέτρωσε τους δρόμους για να περπατήσει ο δεύτερος μετά τον πρώτο ξυπόλητο της Ιστορίας Σωκράτη (του Σωφρονίσκου και της Φαιναρέτης), Ιησούς υιός Απείρου Θεού και πεπερασμένου ανθρώπου της Παρθένας Μαριάμ μετά από 500 χρόνια. Η Αναξιμάνδρειος Φυσιοκρατική Φιλοσοφία έχει όπως προείπαμε ως γνωσιολογικό αντικείμενο: α) την προέλευση του σύμπαντος, β) τη συντήρηση και γ) τη φθορά του συμπαντικού κόσμου. Ως προς την πρώτη αρκτική καταστατική αρχή του Σύμπαντος δέχεται ότι τρία είναι τα Γενετικά συστατικά του κόσμου: Το Φως, το Νερό και η Ύλη. Προσωπικός δημιουργός δεν φαίνεται να παίζει ρόλο «Η ύλη της Γης είναι προαιωνίως υπάρχουσα», «προ πάντων των χρονικών αιώνων». «Η πρωταρχή της ζωής, ή των Αρχών-Αρχή», χάνεται μέσα στο «Κοσμικόν και Παγκόσμιον Άπειρον». «Ο Χρόνος δεν υπάρχει αυτό που χαρακτηρίζουμε Παρελθόν, Παρόν, Μέλλον αποτελούν ισότητα. Είναι συμβάσεις του ανθρωπίνου νου και αισθήσεως με το Σύμφυτο ακύμαντο χρόνο το χάρισμα να μη χάνουμε την αίσθηση του μέτρου της υπάρξεως και συμπεριφοράς. «Και χρόνος τρισδιάστατος ουκ είναι μόνο το εδώ και τώρα υπάρχει».
|
Συμπατριώτης και μαθητής του Θαλή και ο πρώτος μετά τον Ένα δηλαδή το Θαλή το διδάσκαλό του. Ο πατέρας του λεγόταν Πραξιάδης και η μητέρα του Ευρυδίκη αμφότεροι Ίωνες στην καταγωγή και γέννα. Τις λιγοστές αυτές πληροφορίες ποριζόμεθα από δύο μεγάλους συγγραφείς και τα έργα τους. Ο πρώτος είναι ο Κικέρων, ο οποίος παραπέμπει στα Ακαδημαϊκά του (Academica) και ο δεύτερος ο Simplicius στη Filosofia του. Στο ερώτημα εάν ο Αναξίμανδρος μας κληροδότησε κείμενα; Η απάντηση είναι σαφώς Ναι. Παρ’ όλη την αρχαιότητα χρόνων που μας χωρίζει από τη ζωή του, περίπου στα 650 χρόνια προ Χριστού έγραψε αυτός.